Zastosowania

• Acetylen

  Bezbarwny gaz o słabym, eterycznym zapachu, wykazuje zazwyczaj nieprzyjemny zapach pochodzący od zawartych w nim zanieczyszczeń (PH3), łatwo ulega wybuchowemu rozkładowi. Acetylen otrzymuje się przez hydrolizę karbidu lub syntezę metanu w temperaturze powyżej 1500 °C, przy udziale tlenu. Tworzy mieszaniny wybuchowe z powietrzem w bardzo szerokim zakresie stężeń. Stwarza niebezpieczeństwo wybuchu również bez obecności powietrza.
  Acetylen stanowi surowiec do przemysłowego otrzymywania aldehydu octowego w tzw. reakcji Kuczerowa, katalizowanej przez siarczan rtęci. Znajduje także zastosowanie w produkcji m.in. chlorku winylu, chloroprenu i sadzy oraz używany jest do spawania i cięcia metali (palnik acetylenowo-tlenowy daje temperaturę 2700°C).

  Temperatura topnienia (-80,8 °C)

  Temperatura wrzenia (-193,0°C)

• Argon

  Bezbarwny, bezwonny i pozbawiony smaku gaz szlachetny. Atmosfera ziemska zawiera prawie 1% argonu, co stawia ten gaz na trzecim miejscu po azocie i tlenie. Jest, jak i inne gazy szlachetne, bierny chemicznie, niemniej jednak może tworzyć związki chemiczne. Argon do celów przemysłowych otrzymuje się w procesie destylacji frakcyjnej ciekłego powietrza, jako produkt uboczny przy produkcji azotu i tlenu.
  Argon jest jednym z podstawowych gazów (obok dwutlenku węgla) stosowanych w spawaniu w atmosferze ochronnej. Jego zaletą jako atmosfery ochronnej jest też jego większa gęstość od gęstości powietrza, dzięki czemu nie jest wypierany z nieszczelnej aparatury, lecz "ściele" się na jej dnie. Używa się go też w żarówkach, a dzięki niższej od powietrza przewodności cieplnej, podobnie jak krypton, wykorzystywany jest do wypełniania szyb zespolonych w nowoczesnych oknach, przy produkcji półprzewodników i w pewnych typach spawania łukowego. Używa się go w laserach argonowych. Argonem są wypełniane dyski twarde komputerów, w celu mniejszego zużycia się talerzy i głowicy czytającej.

  Temperatura topnienia (-189,35 °C)

  Temperatura wrzenia (-185,85°C)

• Azot

  Bezwonny, niepalny gaz, słabo rozpuszczalny w wodzie, bierny chemicznie, główny składnik powietrza (78% obj.) Na skalę przemysłową otrzymuje się go z powietrza poprzez skroplenie i destylację frakcyjną lub poprzez związanie z tlenem atmosferycznym.
  Podstawowym zastosowaniem azotu jest użycie jego związków do nawożenia. W laboratorium i w przemyśle, ze względu na obojętność chemiczną, pełni funkcje gazu osłonowego, nie dopuszczając reaktywnego tlenu do łatwo utleniających się substancji. W medycynie podtlenek azotu N2O (zwany gazem rozśmieszającym) stosowany jest w anestezjologii. Ciekły azot używany jest także wszędzie tam, gdzie potrzebne są niskie temperatury (kriogenika, nadprzewodnictwo). W nowoczesnej metalurgii stosuje się azot do pokrywania metali związkami azotu. Zwiększa się dzięki temu wielokrotnie ich trwałość.

  Temperatura topnienia (°C) -210

  Temperatura wrzenia (°C, p = 1 atm) -195,8

• Dwutlenek węgla

  W temperaturze pokojowej jest to bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, dobrze rozpuszczalny w wodzie i cięższy od powietrza (ok. 1,5 raza). Pod normalnym ciśnieniem przechodzi ze stanu stałego do gazowego (sublimuje) z pominięciem fazy ciekłej w temperaturze -78,5 °C. Pod zwiększonym ciśnieniem (5,1 atm) można go jednak skroplić w temperaturze -57 °C. W naturze występuje w stanie wolnym w atmosferze i związanym (np. jako składnik CaCO3). Dwutlenek węgla jest produktem spalania i oddychania.
  Dwutlenek węgla stosowany jest m.in. jako czynnik roboczy w gaśnicach śniegowych i instalacjach gaśniczych. W spawalnictwie wykorzystywany jako otulina gazowa przy spawaniu stali czarnych metodą MAG. Stosowany jest także jako atmosfera neutralna w dojrzewalniach owoców. W przemyśle spożywczym wykorzystuje się go jako składnik napojów gazowanych (dodatek do żywności nr E290).

  Temperatura topnienia (°C) -56,6

  Temperatura wrzenia (°C) -78,5

• Tlen

  Bardzo aktywny gaz, słabo rozpuszczalny w wodzie; w stanie wolnym znajduje się w powietrzu (ok. 23% wag.), najpospolitszy pierwiastek na Ziemi; niezbędny do oddychania i spalania. Otrzymywany głównie przez destylację frakcjonującą ciekłego powietrza.
  Tlen jest niezbędny w procesie oddychania, a także w większości procesów spalania prowadzących do wytworzenia energii. Oprócz tego stosuje się go w palnikach do cięcia i spawania metali, jest utleniaczem w wielu syntezach przemysłowych, stosuje się go do uszlachetnienia stali oraz jako utleniacz paliw rakietowych. Duże ilości tlenu zużywane są do wytwarzania wysokich temperatur w palnikach do spawania, cięcia i topienia trudno topliwych metali. W fazie ciekłej jest stosowany jako utleniacz paliwa rakietowego. Tlen to główny składnik mieszanek gazów zabieranych w butlach przez nurków penetrujących zbiorniki wodne, alpinistów czy kosmonautów. Jest podawany także chorym w celu ułatwienia oddychania. Dopuszczalna dla człowieka bezpieczna zawartość tlenu w powietrzu waha się między 16% a 50%.

  Temperatura topnienia (°C) -218,78

  Temperatura wrzenia (°C, p = 1 atm) -182,96

• Hel

  Jest po wodorze drugim najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem chemicznym we wszechświecie, jednak na Ziemi występuje wyłącznie w śladowych ilościach (4·10-7% w górnych warstwach atmosfery). Hel jest najmniej aktywnym pierwiastkiem chemicznym z bardzo wysoką energią jonizacji. Nie udało się z nim uzyskać żadnego trwałego związku chemicznego. Nie ma żadnego znaczenia biologicznego.
  Hel w postaci ciekłej jest używany do chłodzenia tam, gdzie potrzebne są bardzo niskie temperatury, ze względu na jego bardzo niską temperaturę wrzenia. Stosuje się go m.in. do chłodzenia nadprzewodników. Ze względu na niską rozpuszczalność w osoczu krwi, używany jest jako składnik mieszanki do oddychania podczas głębokiego nurkowania. Używany jest także jako gaz nośny w balonach. Hel znajduje również zastosowanie w obróbce metali oraz procesach produkcji światłowodów. Hel służy także do wykrywania nieszczelności.

  Temperatura topnienia (°C) brak danych

  Temperatura wrzenia (°C) -269,0

• Wodór

  Najlżejszy i najprostszy z pierwiastków chemicznych, gaz palny, bezbarwny i bezwonny,słabo rozpuszczalny w wodzie. Na skalę przemysłową otrzymuje się go poprzez konwersję realizowaną podczas przepuszczania alkanu nad parą wodną (np. metanu), przez reakcję pary wodnej z koksem w reakcji Boscha, przez termiczny rozpad CH4 lub reakcję metanu z tlenem.
  Wodór ma wiele zastosowań. Pierwszym z nich jest jest używanie go w przemyśle spożywczym do utwardzania tłuszczów jadalnych (np. margaryny). W przemyśle metalurgicznym wodór stosowany jest jako atmosfera ochronna podczas procesów wysokotemperaturowych. Wodór znajduje także zastosowanie w obróbce metali w cięciu i spawaniu plazmowym. Używany jest także do uzystkania atmosfery do produkcji układów półprzewodnikowych.

  Temperatura topnienia (°C) -259,15

  Temperatura wrzenia (°C) -253,15

• Krypton

  Należy do grupy helowców obejmującej gazy nazywane zwyczajowo szlachetnymi. Krypton występuje w przyrodzie jako niewielka domieszka w powietrzu (1,14 ppm). Jest gazem bezbarwnym, bezwonnym i pozbawionym smaku, słabo rozpuszczalnym w wodzie, o bardzo małej różnicy między temperaturą wrzenia, która wynosi -152,3oC, a temperaturą topnienia niższą zaledwie o 4 stopnie (tt. = -156,6oC). Jest pierwiastkiem bardzo mało aktywnym chemicznie, otrzymano jednak jego związki z fluorem. Krypton ma zastosowanie w świetlówkach, laserach i lampach używanych na pasach startowych.

• Neon

  Neon jest gazem bezbarwnym i bezwonnym, nierozpuszczalnym w wodzie. Nie tworzy dwuatomowych cząsteczek. Neon jest gazem trudno skraplanym. Pod zwykłym ciśnieniem skrapla się w temperaturze -246,07°C, a zestala niecałe trzy stopnie niżej, bo w temperaturze -248, 68°C. Neon występuje w niewielkich ilościach w powietrzu. Pod względem objętości jest jego piątym składnikiem, po azocie, tlenie, argonie i dwutlenku węgla. Neon uzyskuje się jako produkt uboczny procesu skraplania powietrza. Ma on zastosowanie do wypełniania lamp. Gaz ten zamknięty w rurze o dowolnych kształtach świeci po przyłożeniu do końców rury dostatecznie wysokiego napięcia. Ma to zastosowanie w reklamach świetlnych i przy oświetlaniu pasów startowych.

• Ksenon

  Należy do grupy helowców, nazywanych gazami szlachetnymi. W przyrodzie występuje w powietrzu w minimalnych ilościach. Na miliard atomów różnych gazów znajdujących się w powietrzu tylko 87 przypada na ksenon. Jest to bezbarwny, bezwonny i pozbawiony smaku gaz, około 4,5 razy cięższy od powietrza). Słabo rozpuszcza się w wodzie. Charakterystyczna jest niewielka różnica między temperaturą wrzenia a temperaturą topnienia ksenonu (tt. = -111,9 a tw. = -107,1oC). Ksenon jest pierwiastkiem bardzo mało aktywnym chemicznie, pomimo to udało się otrzymać związki ksenonu, między innymi, z fluorem i tlenem. Nadkseniany metali, np. Na4XeO6, są najsilniejszymi ze znanych utleniaczy. Ksenon stosuje się do napełniania żarówek oświetleniowych dużej mocy, oraz do lamp błyskowych, ponieważ wyładowania wysokociśnieniowe w przestrzeni wypełnionej ksenonem powodują emisję, szczególnie jaskrawego, białego światła.